ปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์ เป็นปัญหาที่พบสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ทุกคนค่ะ ซึ่งอาการปวดหลังจะมีความรุนแรงมากน้อยเพียงใด ขึ้นอยู่กับสุขภาพร่างกายของคุณแม่แต่ละคนค่ะ ซึ่งอาการปวดหลังนั้นจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อ คุณแม่ตั้งครรภ์เริ่มมีขนาดของมดลูกใหญ่ขึ้น ครรภ์โตมากน้ำหนักของครรภ์ก็จะตกอยู่บริเวณหน้าท้อง ด้วยหลักเพื่อความสมดุลในการทรงตัวของร่างกาย จะทำให้ต้องแอ่นตัวไปทางด้านหลัง เพื่อรับน้ำหนักของครรภ์ให้อยู่ในจุดสมดุลของร่างกาย การแอ่นหลังเป็นเวลานานอาจะส่งผลต่อกระดูกสังหลังทำหเกิดอาการปวดหลังอย่างมากในระหว่างตั้งครรภ์นั่นเอง

ปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์

ปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์

สาเหตุของอาการปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์

อาการปวดหลังที่เกิดขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ นอกจากเกิดจากการขยายตัวของครรภ์แล้ว ยังมีอีกหนึ่งสาเหตุนั่นก็คือ เมื่อมีอายุครรภ์ได้ 5 เดือน ร่างกายของคุณแม่จะมีความต้องการธาตุแคลเซียมมากขึ้น ทารกในครรภ์จะดึงแคลเซียมจากกระแสเลือดคุณแม่ไปใช้ในการสร้างกระดูกและฟัน ถ้าหากร่างกายของคุณแม่ขาดแคลเซียมในกระแสเลือด หรือมีไม่เพียงพอ ร่างกายจะเริ่มกระบวนการควบคุมระดับแคลเซียมในเลือดให้อยู่ในระดับปกติ ซึ่งหมายความว่า ร่างกายจะดึงแคลเซียมออกจากกระดูกสันหลัง เมื่อเป็นเช่นนี้ไปนาน ๆ จะทำให้เกิดการกร่อนของกระดูก ส่งผลให้คุณแม่มีอาการปวดหลังมากขึ้นนั่นเองค่ะ

คุณแม่แต่ละคนจะมีอาการปวดหลังที่รุนแรงแตกต่างกันไป ซึ่งอาการปวดหลังนั้นอาจปวดตั้งแต่คลอดหลังจากคลอดก็ยังคงปวดหลังอีกระยะหนึ่งได้ เพราะกระดูกสันหลังที่เคยแอ่นระหว่างการตั้งครรภ์ กำลังขยับขยายเข้าที่เดิม และกระดูกที่เคยกร่อนไปบ้างก็ยังกร่อนอยู่และกำลังรอให้ร่างกายปรับสมดุล

วิธีการบรรเทาอาการปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์

  • คุณแม่สามารถใช้ครีมแก้ปวดได้ แต่ต้องอยู่ภายใต้กับกำกับดูแลของแพทย์นะคะ ซึ่งสามารถบรรเทาอาการปวดลงได้บ้าง แต่นั่นเป็นเพียงแต่การช่วยบรรเทาอาการเท่านั้นนะคะ ไม่ใช่การรักษาอย่างถูกต้องดังนั้น เมื่อคุณแม่มีอาการปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์อย่างรุนแรงควรรีบไปปรึกษาแพทย์ทันที เพื่อรับการรักษาอย่างถูกต้องต่อไป
  • นอนพักผ่อนให้มาก ๆ โดยการใช้ฟูกที่ไม่อ่อนยวบเกินไป และไม่ยุบตัวตามน้ำหนัก เพราะจะทำให้คุณแม่มีอาการปวดหลังมากยิ่งขึ้น คุณแม่ตั้งครรภ์ควรนอนบนฟูกแข็งที่ไม่ยุบตามน้ำหนักตัว เพื่อลดการกดทับกระดูกสันหลังและช่วยบรรเทาอาการปวดหลังลงได้
  • ท่านอนสำหรับลดอาการปวดหลังที่ได้ผลที่สุด คือการนอนตะแคง คุณแม่ตั้งครรภ์ไม่ควรนอนหงาย เพราะการนอนหงายจะทำให้ร่างกายโดยกดทับจากน้ำหนักของครรภ์ทำให้รู้สึกอึดอัด และปวดหลังมากขึ้นได้ ดังนั้น เพื่อให้คุณแม่ตั้งครรภ์ไม่ปวดหลังมากนัก การนอนตะแคงจึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด และความหาหมอนข้างแข็งและหนา เพื่อให้คุณแม่ตั้งครรภ์ทิ้งตัวลงมาบนหมอนข้าง จะทำให้น้ำหนักตัวและน้ำหนักครรภ์ไม่กดทับที่แขนอีกข้าง รวมถึงการนอนกอดหมอนข้าง โดยการงอเข่าและวางขาลงบนหมอนข้าง จะทำให้น้ำหนักตัวเกือบครึ่งหนึ่งถูกถ่ายเทลงไปยังหมอนข้าง ทำให้ลดภาระการทำงานของกล้ามเนื้อส่วนหลังลงได้มากเลยทีเดียวค่ะ
  • เมื่อคุณแม่มีอาการปวดหลังอย่างรุนแรงจนทนไม่ไหว ไม่ควรซื้อยามาทางกินเองนะคะ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที เพื่อให้คุณแม่รักษาและให้คำแนะนำการปฏิบัติเมื่อมีอาการปวดหลังอย่างถูกต้องต่อไป

วิธีการดูแลตัวเองเมื่อปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์

Sponsored
  1. การฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อส่วนหลัง คุณแม่ตั้งค่อย ๆ เคลื่อนไหวร่างกายในท่าที่สมดุล โดยการบริหารกล้ามเนื้อหน้า เน้นให้กระดูกเชิงกรานทำงานได้ดีขึ้น การบริหารง่าย ๆ ด้วยการโก้งสุดตัว เริ่มจากคุกเข่าในท่าคลายสี่ขา จากนั้นเหยียดหลังให้ตรงที่สุด แล้วหายใจเข้าปอดให้เต็มที่ แล้วค่อย ๆ โก่งหลัง แขม่วหน้าท้อง ดันสะโพกไปทางด้านหน้า พร้อมกับหายใจออก คุณแม่ต้องพยายามโก่งตัวให้มากที่สุดนะคะ เพื่อเป็นการผ่อนคลายกล้ามเนื้อส่วนหลัง ค่อย ๆ ดันสะโพกกลับตำแหน่งเดิม แล้วทำสลับไปมา 10 ครั้งต่อรอบ ท่านี้จะช่วยบรรเทาอาการปวดหลังลงได้ค่ะ
  2. บริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน เริ่มจากการขมิบก้น โดยขมิบเกร็งให้นานที่สุดแล้วผ่อนคลายกล้ามเนื้อลง ทำสลับเช่นนี้ประมาณ 10 ครั้งต่อรอบ เพื่อสร้างกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ให้แข็งแรงพร้อมรับกับน้ำหนักของครรภ์ที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
  3. ควบคุมอาหาร ลดอาหารที่เป็นไขมัน เน้นให้ทานผัก ผลไม้และโปรตีน เพื่อเพิ่มน้ำหนักในแต่ละเดือนตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้
  4. เลิกสวมรองเท้าส้นสูง หรือรองเท้าที่ไม่มีส้นเลย เพราะตามหลักแล้ว คุณแม่ที่ตั้งครรภ์จำเป็นต้องสวมรองเท้าที่มีส้นประมาณ 1 – 2 นิ้วค่ะ เพื่อให้ร่างกายอยู่ในความสมดุล และให้น้ำหนักอยู่ในช่วงกลางลำตัว การเลือกสวมรองเท้าที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณแม่สามารถทรงตัวได้ดีขึ้น
  5. การยกของ คุณจะทำอย่างถูกต้อง เมื่อคุณจำเป็นต้องยกของหนัก ควรยืนตัวตรง แยกเท้าออกเท่าช่วงสะโพก โดยให้ปลายนิ้วเท้าเฉียงออกประมาณ 45 องศา งอเข่าเล็กน้อย แล้วหย่อนตัวลงให้น้ำหนักตัวอยู่ตรงกลางลำตัว และลงที่สะโพกแล้วจงยกของ โดยใช้แขนและไหล่ช่วยพยุงตัวขึ้น ไม่ใช่ก้มลงยกจากพื้นขึ้นมาตรง ๆ เพราะจะทำให้กล้ามเนื้อหลังรับน้ำหนักมากเกินไป
  6. หลีกเลี่ยงการยืนเป็นเวลานาน ถ้าจำเป็นควรหาเก้าอีกเตี้น ๆ มารองข้างหนึ่ง และถ้ายืนอยู่บนพื้นแข็ง ๆ ควรหาผ้าหรือพรมเช็ดเท้ามารองพื้น เพื่อให้น้ำหนักกระจายสู่พื้นอย่างสมดุล
  7. ฝึกการนั่งให้ถูกต้อง คุณแม่สามารถฝึกการนั่งได้โดยการหาเก้าอี้ที่มีพนักพิงหลังและแขน เลือกเบาะแบบไม่นุ่มเกินไป ไม่ควรนั่นไขว่ห้าง นั่นในท่าเอนนอนเล็กน้อย หลังพิงพนักเก้าอี้ในท่าผ่อนคลาย และควรมีเก้าอี้เตี้ย ๆ รองรับเท้าด้วย นอกจากนี้การนั่งควรเปลี่ยนอิริยาบททุก ๆ 1 ชั่วโมง เพื่อป้องกันกล้ามเนื้อกดทับนานเกินไป
  8. ฝึกการนอนและลุกจากที่นอนให้ถูกต้อง คุณแม่ตั้งครรภ์จะมีสภาพร่างกายที่เปลี่ยนแปลง ทั้งรูปร่างและฮอร์โมน ไม่ว่าจะทำอะไรก็ควรระมัดระวังและทำอย่างถูกต้องเพื่อป้องกันอาการแทรกซ้อน หรือภาวะอาการต่าง ๆ ที่มักจะเกิดขึ้นในช่วงระหว่างตั้งครรภ์ ท่านอนเป็นสิ่งสำคัญเพราะนอกจากจะทำให้คุณแม่รู้สึกผ่อนคลายแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของลูกในครรภ์ได้อีกด้วย

สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์แล้ว การดูแลใส่ใจในทุกรายละเอียดจะช่วยให้คุณแม่มีความสุขระหว่างตั้งครรภ์ได้ อาการปวดหลังระหว่างตั้งครรภ์ถือเป็นเรื่องปกติค่ะ การดูแลตัวเองจะช่วยบรรเทาอาการปวดหลังลงได้ เริ่มต้นปฏิบัติตามคำแนะนำข้างต้น เพียงไม่นานปัญหาการปวดหลังก็จะบรรเทาลงจนหายไปได้ในที่สุดค่ะ

Photos from : NPR

==========

ติดตามอ่านข้อมูล ข่าสาร ความรู้ และสาระดี ๆ เพิ่มเติมสำหรับ “แม่ตั้งครรภ์และคุณแม่มือใหม่” ได้ที่ http://localhost:7888/ หรือร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์ได้
ที่เพจ https://www.facebook.com/teamkonthong/ และ
https://www.facebook.com/groups/TeamKonthong/