เมื่อคลอดเจ้าตัวน้อยแล้ว สิ่งที่ตามมาคือ ภาวะหลังคลอด คุณแม่ต้องมีความรับผิดชอบมากขึ้น เพราะการดูแลเจ้าตัวน้อยนั้นเป็นเรื่องไม่ง่าย แต่ก็ไม่ใช่เรื่องยากจนเกินกว่าเราจะรับมือ ขณะเดียวกันหากเป็นคุณแม่มือใหม่ย่อมมีความกังวลใจมากมายตามมา นั่นเพราะการเปลี่ยนแปลงหลังคลอดมีมากมาย ทั้งในเรื่องภาวะอารมณ์ รูปร่าง และความรับผิดชอบอื่น ๆ

เมื่อ ภาวะหลังคลอด มาถึงอะไรที่ต้องรับมือบ้าง..

สรีระรูปร่าง

หลังคลอดสรีระของคุณแม่จะค่อยๆ กลับสู่สภาวะปกติ น้ำหนักหลังคลอดในช่วงแรกจะลดลงประมาณ 3-4 กิโลกรัม จากนั้นจะค่อยๆ ลดลงเรื่อยๆ จนกระทั่งกลับสู่สภาวะปกติ สิ่งสำคัญในช่วงนี้คืออยู่ที่การดูแลสุขภาพของคุณแม่ การออกกำลังกายเบา ๆ อาจเดินช้า โยคะ บ้าง ควบคู่การการทานอาหารดีมีประโยชน์ต่อร่างกาย

เน้นว่าในแต่ละวันควรทานให้ครบ 5 หมู่ คือ โปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน เกลือแร่ วิตามิน หรือควรดื่มนม เพื่อให้ร่างกายได้รับธาตุเหล็กเป็นการทดแทนการเสียเลือดหลังคลอด และดีต่อการให้นมเจ้าตัวน้อย

น้ำคาวปลา

คุณแม่หลังคลอดจะมีน้ำคาวปลาประมาณ 2-4 สัปดาห์ หรืออาจนานถึง 2 เดือน โดยน้ำคาวปลาจะสังเกตเริ่มต้นจากสีแดงก่อง แล้วจะค่อย ๆ จางลงเรื่อยๆ จนเป็นสีเหมือนน้ำเหลือง และแห้งไปในที่สุด

การรับมือกับเรื่องนี้ แนะนำว่าให้คุณแม่เปลี่ยนผ้าอนามัยทุกชั่วโมง จนพบว่าปริมาณเลือดออกมาเป็นก้อน หรือหลังคลอดไปแล้ว 4 วัน ค่อย ๆ หายไป ทั้งนี้ในคุณแม่บางคนอาจมีอาการวิงเวียน ลุกขึ้นแล้วเหมือนจะเป็นลม สาเหตุอาจมากจากอาการตกเลือดหลังคลอด หากเป็นเช่นนี้ต้องพบแพทย์ทันที ขณะเดียวกันหากมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น น้ำคาวปลามีกลิ่นผิดปกติ มีอาการปวดท้อง มีไข้ ปัสสาวะขัด ปวดเอว ต้องรีบไปพบแพทย์ทันทีเช่นกัน

ขนาดของมดลูกจะลดลง

หลังคลอดขนาดมดลูกของคุณแม่จะค่อยๆ ลดขนาดลงทันทีจนถึงขนาดปกติ โดยใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์ โดยขนาดของมดลูกจะอยู่ที่ระดับสะดือ และลดขนาดลงอีกครึ่งหนึ่ง เมื่อเวลาผ่านไปอีก 1 สัปดาห์ รวมถึงมดลูกมีการบีบตัวเพื่อลดขนาดลง จึงส่งผลให้คุณแม่มีอาการปวดบริเวณมดลูก โดยอาจมีอาการนี้หลายวันและดีขึ้นตามลำดับ

ปวดเมื่อยตามตัว แขน ขา

อาการปวดเมื่อยหลังคลอด เนื่องมาจากระหว่างการคลอดมีการบิดเกร็งอยู่ในบางอิริยาบทนานเกินไป ซึ่งคุณแม่เองไม่ต้องตกใจ เพราะอาการเหล่านี้จะหายไปเอง แต่หากต้องการคลายปวดเมื่อย เพียงแค่เปลี่ยนท่วงท่าสลับกันบ้าง เช่น ลุก นั่ง เดินบ้าง สลับกันไป หรืออาจจะพลิกตัว ขยับตัว เมื่อเกิดอาการปวดเมื่อย

เลือดออกใต้ตา

คุณแม่หลังคลอดบางคนอาจมีเลือดออกใต้ตา หรือบริเวณใบหน้ามีเลือดคั่ง ซึ่งมาสาเหตุก็มาจากการออกแรงเบ่งคลอด แต่ไม่ต้องตกใจไปค่ะ เพราะอาการนี้จะค่อย ๆ ดี ขึ้นเอง

ถ่ายปัสสาวะและอุจจาระลำบาก

คุณแม่หลังคลอดอาจพบอาการนี้ในอีกประมาณ 1 สัปดาห์ถัดมา ซึ่งก็สามารถแก้ไขได้ง่าย ๆ ด้วยการดื่มน้ำมากๆ ควบคู่กับทานอาหารที่มีกากใยสูง ทานผัก ผลไม้

เจ็บปวดจากแผลฝีเย็บ

Sponsored

แน่นอนว่าแม่หลังคลอดย่อมมีอาการนี้เกิดขึ้น แต่สามารถบรรเทาโดยการรับประมานยาแก้ปวด การนั่งแช่น้ำอุ่น หรืออบแผลด้วยความร้อน

อาการคัดเต้านม

แม่หลังคลอดจะมีอาการนี้เป็นมากในวันที่ 3 หรือ 4 ซึ่งก็มาจากน้ำนมแม่เริ่มมามากขึ้น การรับมือสามารถทำได้ง่าย ๆ ด้วยการใช้แผ่นเย็นวาง อาบน้ำอุ่น หรือปั๊มนมออก

อาการเจ็บปวดกระดูกบริเวณหัวหน่าวหรือก้นกบ

อาการนี้คุณแม่สามารถแก้ได้ ด้วยการทานยาแก้ปวด หรือ กายภาพบำบัด ซึ่งต้องบอกว่าคุณแม่ควรปรับสภาพจิตใจให้ชินกับอาการ โดยจากนี้คุณแม่จะสามารถปรับตัวเพื่อเข้าสู่การเป็นคุณแม่ที่พร้อมดูแลเจ้าตัวน้อยประมาณ 1-3 เดือน ทั้งนี้หากคุณพ่อ หรือญาติพี่น้องคอยช่วยเหลือในช่วงระหว่างนี้ ก็จะทำให้คุณแม่จะผ่านไปได้อย่างมีความสุข

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

หลังคลอดอาการนี้สามารถพบได้ นั่นเพราะมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนร่างกาย แต่ก็สามารถหายไปได้เอง ได้เช่นกัน ยกเว้นในแม่หลังคลอดบางรายข้อสังเกตหากพบว่าเป็นนานเกินกว่า 10 วัน คุณแม่ต้องไปปรึกษาแพทย์ เพื่อให้ได้รับการช่วยเหลือหรือการแนะนำที่ถูกต้อง

เพศสัมพันธ์

คุณแม่หลังคลอดควรหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์เป็นเวลา 6 สัปดาห์ เพื่อให้ร่างกายและฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงกลับสู่สภาพปกติ หรือรอเวลาที่แผลหายสนิท ผนังช่องคลอดบางและไม่มีน้ำหล่อลื่นเนื่องจากผลของฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนนั่นเอง เอาเป็นว่าประมาณ 6 สัปดาห์ค่อยว่ากันเรื่องนี้

ประจำเดือนหลังคลอด

ในคุณแม่ที่ไม่ได้ให้นมเจ้าตัวน้อย ประจำเดือนจะมาเร็วกว่า โดยบางคนอาจจะมาในเดือนแรกหลังคลอดก็มี ส่วนคุณแม่ที่ให้นมเจ้าตัวน้อย ประจำเดือนอาจจะไม่มานาน ถึง 6 เดือนถึง 1 ปี แต่ขอย้ำว่าในระหว่างนี้คุณแม่สามารถตั้งครรภ์ได้ เพราะรังไข่ยังสามารถทำงานได้อย่างเป็นปกติ ถึงจะไม่มีประจำเดือนมาก็ตาม ดังนั้นจึงต้องระมัดระวังในช่วงเวลานี้ และที่สำคัญอย่างหนึ่งคือ การตรวจหลังคลอดเพื่อตรวจหามะเร็งปากมดลูก รวมถึงให้คำปรึกษาเรื่องคุมกำเนิดซึ่งก็ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของคุณแม่แต่ละราย

= = = = = = = = = = = =

ติดตามความรู้ดี ๆ  และสาระดี ๆ เพิ่มเติม สำหรับแม่ตั้งครรภ์ และลูกน้อย ได้ที่ www.konthong.com หรือ ร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน ได้ที่
https://www.facebook.com/teamkonthong/

We promise to provide the knowledge and know-how for new mom. More and more solutions about how can you grow up your baby. Feel free to contact us if any problems have occurred or have any questions you would like to know. Don’t forget to follow and keep in touch with us on Facebook

https://www.facebook.com/teamkonthong/

บทความน่ารู้ เพิ่มเติม คลิกเลย …..

1.คำแนะนำดีๆ ที่หมอสูติอยากบอกแม่ ท้องไตรมาส 2

2.คำแนะนำดีๆ ที่หมอสูติอยากบอกกับแม่ ท้องไตรมาสแรก