คุณแม่มือใหม่ เคยสงสัยกันบ้างหรือไม่ว่า ทำไมลูกถึงต้องฉีดวัคซีนบ่อยมาก บางโรคต้องฉีดซ้ำ 2-3 ครั้ง เฉลี่ยแล้วในปีแรกต้องไปรับ วัคซีนเด็ก กันแทบจะทุกเดือน เมื่อฉีดวัคซีนมาแล้วลูกก็จะมีอาการเป็นไข้ ตัวร้อน งอแงเกือบจะตลอดเวลา

วัคซีนเด็ก

ซึ่งก็ทำเอาคุณแม่หลายคนก็เกิดความรู้สึกสงสารลูกอยู่เหมือนกัน รวมถึงสงสารตัวเองที่จะต้องอดหลับอดนอนเพื่อเช็ดตัวให้ลูกจนไข้ลดอยู่เสมอ เราจึงได้ไปหาคำตอบทุกข้อสงสัยที่เกี่ยวข้องกับวัคซีนมาไว้ในบทความนี้แล้ว

ความสำคัญของการฉีด วัคซีนเด็ก

เมื่อแรกเกิด จนถึงช่วงอายุ 1 ปีนั้น เด็กจะยังไม่มีภูมิคุ้มกันที่ดีพอในการต่อต้านเชื้อโรคต่าง ๆ ถ้าหากได้รับเชื้อโรคอันตรายในช่วงนี้ เช่น โรคหัด ไวรัสตับอักเสบ ก็อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ และการจะสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กในช่วงนี้โดยเน้นในเรื่องของประสิทธิภาพมากที่สุด ก็คือการฉีดวัคซีนให้เด็กนั่นเอง การฉีดวัคซีน ก็คือการเอาแบคทีเรีย หรือเชื้อโรคนั้น ๆ มาทำให้อ่อนฤทธิ์ หรือทำให้ตาย ก่อนที่จะฉีดเข้าไปในตัวเด็ก เพื่อให้เกิดการสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาสู้กับโรคนั้น ๆ ในอนาคตหากได้รับเชื้อโรคจากสิ่งแวดล้อม ร่างกายก็จะสามารถกำจัดเชื้อโรคเหล่านั้นได้ไปเอง หรือถ้าหากจะให้เปรียบเทียบง่าย ๆ การฉีดวัคซีน ก็คือการทำให้ร่างกายของเด็กได้รู้จักเชื้อโรคแต่ละชนิด

มีผลอย่างไรบ้าง หากฉีดวัคซีนไม่ครบ

ในกรณีที่ฉีดวัคซีนไม่ครบ เช่น หากวัคซีนต้องฉีด 5 ครั้ง แต่ฉีดได้เพียง 3 ครั้งเท่านั้น ควรไปปรึกษาแพทย์ก่อนว่า จะต้องดำเนินการอย่างไรต่อไป เพราะถ้าปล่อยผ่านไป อาจทำให้เด็กได้รับเชื้อโรคและแสดงอาการที่รุนแรงของโรคได้ในอนาคต ในกรณีที่ฉีดไม่ครบเพราะด้วยปัจจัยบางสาเหตุนั้น ถ้าหากผ่านไปไม่นาน สามารถกลับมาฉีดย้อนหลังใหม่ได้ แต่ถ้าทิ้งระยะเวลามากกว่า 1 ปี ก็อาจจะต้องทำการเริ่มต้นฉีดใหม่ทั้งหมด ซึ่งจะเป็นเหตุให้ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นโดยที่ไม่จำเป็น

ทำไมเมื่อฉีดวัคซีน เด็กจึงมักจะมีไข้

ในเรื่องนี้สามารถอธิบายได้ง่ายๆ  เลยว่า เมื่อร่างกายของเด็กได้รับเชื้อวัคซีน หรือเชื้อแบคทีเรียนั้นเข้าไปแล้ว แอนติบอดี้ (หรือส่วนที่เป็นภูมิคุ้มกัน) จะถูกกระตุ้นให้ทำงานเพื่อที่จะกำจัดวัคซีนออกไป ในระหว่างนี้อาจทำให้เด็กมีอาการเป็นไข้ ตัวร้อนขึ้นมาได้ แล้วจะค่อย ๆ มีอาการดีขึ้นเองเมื่อแอนติบอดี้สามารถจัดการกับวัคซีนได้หมด ในอนาคต หากมีเชื้อโรคในลักษณะเดียวกันนี้เข้าสู่ร่างกายของเด็กอีกครั้ง แอนติบอดี้ก็จะจัดการได้ทันที สำหรับวัคซีนที่มักจะทำให้เด็กเป็นไข้ ตัวร้อนมากที่สุด ก็คือวัคซีนคอตีบ บาดทะยัก และไอกรน แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกายของเด็กแต่ละคนด้วย เด็กบางคนอาจจะมีอาการตัวร้อนกับทุกวัคซีน และเด็กบางคนก็อาจจะไม่แสดงอาการใด ๆ เลยก็เป็นได้

Sponsored

วิธีรับมือ หลังพาลูกไปฉีดวัคซีน

ในกรณีที่ลูกตัวร้อนจากการฉีดวัคซีน (ปกติจะเกิดขึ้นภายหลังจากการฉีดวัคซีน 2 ชั่วโมง) ก็ให้คุณแม่หาผ้าชุบน้ำอุณหภูมิปกติหมั่นเช็ดตัวลูกทุก 2-4 ชั่วโมง เพื่อลดอุณหภูมิของร่างกายลง พร้อมกันนี้ก็ให้คอยวัดไข้เป็นระยะ ในกรณีที่เด็กมีอุณหภูมิสูงกว่า 37.5 องศา คุณแม่อาจจะให้ทานยาลดไข้เพื่อให้อาการดีขึ้น ไม่ต้องกังวลใจกับเรื่องนี้มาก เพราะลูกจะอาการดีขึ้นเองใน 1-2 วัน แต่ในกรณีที่ลูกตัวร้อนสูง หรือไข้ไม่ลดลงภายใน 3 วัน ควรพาลูกไปพบแพทย์ เพื่อวินิจฉัยความผิดปกติอีกครั้ง นอกจากนี้กรณีที่ลูกมีอาการปวดบริเวณที่ฉีด ก็ให้คุณแม่ให้ผ้าขนหนูห่อน้ำแข็ง หรือชุบน้ำเย็น มาประคบบริเวณที่ฉีดวัคซีน ก็จะช่วยบรรเทาอาการปวดบวมลงได้บ้าง เอาเป็นว่าเมื่อพาลูกไปฉีดวัคซีน คุณแม่ก็ลองทำตามกับวิธีรับมือที่เรานำมาแนะนำกันดู

เรื่องของวัคซีนในเด็กนั้น ถือเป็นเรื่องสำคัญและเป็นเรื่องที่ควรใส่ใจเป็นอย่างยิ่ง พยายามพาลูกไปฉีดวัคซีนให้ครบทุกครั้งตามแพทย์นัด เพื่อประโยชน์ที่ดีของเด็กเองในอนาคต และลดภาระการทำงานของกุมารแพทย์ในโรงพยาบาลไปในตัว

==========

ติดตามความรู้ดี ๆ  และสาระดี ๆ เพิ่มเติมสำหรับแม่ตั้งครรภ์และลูกน้อย ได้ที่  www.konthong.com หรือ ร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนกันได้ที่ https://www.facebook.com/teamkonthong/